طراحی پایگاه داده
مدل‌سازی داده

دام‌های نمودار موجودیت–رابطه

وقتی مسیرهای یک نمودار ER جواب مبهم، ناقص یا ناسازگار می‌دهند، کدام رابطه را باید تغییر داد؟ سه دام رایج را با مثال و نمودار قبل و بعد بررسی کنید.

شروع با دام چتری
نمونهٔ مدل دانشگاهENTITY–RELATIONSHIP
دانشکده به استادان و درس‌ها متصل است. ارتباط استاد با درس هنوز ثبت نشده است. استخدام ارائه تدریس؟ دانشکده استاد درس
پرسش مدل: کدام استاد این درس را تدریس می‌کند؟

از سؤال شروع کنید

در نمودار موجودیت–رابطه، هر کادر یک نوع موجودیت و هر خط یک رابطه را نشان می‌دهد. برای یافتن دام، یک پرسش واقعی مطرح کنید و مسیر پاسخ را با چند رکورد نمونه دنبال کنید. عدد 0 یعنی مشارکت اختیاری، 1 یعنی یک مورد و N یعنی چند مورد ممکن است.

دام چتری

دو رابطهٔ یک‌به‌چند از یک موجودیت منشعب می‌شوند. اگر بخواهیم مواردِ دو سمت «چند» را به هم وصل کنیم، عضویت در موجودیت مشترک برای تعیین جفت‌های واقعی کافی نیست.

مثال

دانشکدهٔ مهندسی دو استاد، نوری و رضایی، و دو درس، پایگاه داده و شبکه دارد. اتصال از راه دانشکده چهار جفت ممکن می‌سازد. برای تشخیص استاد هر درس باید برنامهٔ تدریس را بدانیم.

روش رفع

رابطهٔ «تدریس» را میان استاد و درس ثبت کنید. اگر هر استاد چند درس و هر درس چند استاد دارد، جدول واسط Teaching با کلیدهای خارجی استاد و درس بسازید. اگر استاد درس در هر ترم یا گروه عوض می‌شود، تخصیص استاد را برای همان ارائهٔ درس ثبت کنید.

نمودار چتری

از دانشکده دو رابطهٔ یک به چند به استاد و درس منشعب می‌شوند. 1:N1:N تدریس؟ دانشکده استاد درس
نتیجهٔ مبهم

استادِ درس پایگاه داده؟ از مدل مشخص نمی‌شود.

اتصال از راه دانشکده هر دو استاد، نوری و رضایی، را برمی‌گرداند.

دام شکاف

مسیر میان دو موجودیت برای بعضی رکوردها قطع می‌شود، چون یکی از رابطه‌های میانی اختیاری است. نتیجه، جا افتادن رکوردی است که از نظر قواعد کسب‌وکار باید پاسخ داشته باشد.

مثال

هر دانشجو یک گروه آموزشی دارد، اما می‌تواند هنوز استاد راهنما نداشته باشد. اگر تنها مسیر دانشجو به گروه از استاد راهنما بگذرد، گروهِ دانشجوی تازه‌واردی مثل سارا پیدا نمی‌شود.

روش رفع

عضویت دانشجو در گروه را مستقیم ثبت کنید. چون هر دانشجو دقیقاً یک گروه دارد، کلید خارجی department_id در جدول دانشجو اجباری است. ارتباط با استاد راهنما اختیاری می‌ماند.

نمودار شکاف

دانشجو فقط از طریق استاد راهنمای اختیاری به گروه آموزشی می‌رسد. 0..1 1 مسیر سارا قطع است دانشجو استاد راهنما گروه آموزشی
رکورد جا می‌افتد

گروه سارا؟ مسیر از استاد راهنما نتیجه‌ای ندارد.

سارا عضو گروه کامپیوتر است و هنوز راهنما ندارد.

دام حلقه

گاهی دو مسیر در یک حلقه یک واقعیت واحد را بیان می‌کنند. اگر همان واقعیت در هر دو مسیر جداگانه ذخیره شود، به‌روزرسانی یکی می‌تواند پاسخ مسیرها را ناسازگار کند.

مثال

هر کارمند عضو یک تیم است و هر تیم زیرمجموعهٔ یک واحد سازمانی است. اگر «واحدِ تیم کارمند» را جداگانه روی کارمند هم ذخیره کنیم، پس از انتقال تیم از فروش به عملیات، دو پاسخ متفاوت خواهیم داشت.

روش رفع

واحدِ تیم کارمند را از مسیر «کارمند ← تیم ← واحد» به‌دست آورید و نسخهٔ تکراری همان رابطه را حذف کنید. رابطه‌ای با معنای مستقل، مثل «واحد پرداخت حقوق»، جداگانه با نام و قیدهای خودش ثبت می‌شود.

نمودار حلقه

واحد کارمند هم مستقیم ذخیره شده و هم از مسیر کارمند، تیم و واحد قابل محاسبه است. عضویتزیرمجموعه واحدِ تکراری تیم کارمند واحد سازمانی
دو جواب ناسازگار

واحدِ تیمِ مینا؟ در رکورد مینا فروش، از مسیر تیم عملیات.

تیم جابه‌جا شده و مقدار تکراری هنوز تغییر نکرده است.

مقایسهٔ دام‌ها

دامنشانه در پاسخاصلاح مدل
چتریچند جفت ممکن و نامشخصرابطهٔ واقعی را مستقیم یا با جدول واسط ثبت کنید.
شکافبعضی رکوردها جا می‌افتندرابطهٔ لازم را مستقل از مسیر اختیاری مدل کنید.
حلقهدو پاسخ برای یک واقعیتواقعیت تکراری را از یک مسیر معتبر به‌دست آورید.
  1. برای هر پرسش، مسیر و کمینه و بیشینهٔ مشارکت رابطه‌ها را مشخص کنید.
  2. مدل را با چند رکورد هم‌زمان، یک رابطهٔ خالی و یک به‌روزرسانی امتحان کنید.
  3. برای هر مسیر موازی بررسی کنید که معنای مستقل دارد یا همان واقعیت را تکرار می‌کند.

تمرین تشخیص دام

هر شعبه چند کارمند و چند خودرو دارد. مدل چگونه رانندهٔ هر خودرو را پیدا می‌کند؟

چتری. مسیر از شعبه فقط کارمندان و خودروهای یک شعبه را کنار هم می‌گذارد. تخصیص خودرو به کارمند را در رابطه‌ای جداگانه ثبت کنید.

هر سفارش به مشتری تعلق دارد. اگر مشتری فقط از طریق پرداخت پیدا شود، سفارشِ پرداخت‌نشده چه می‌شود؟

شکاف. سفارش پرداخت‌نشده از آن مسیر به مشتری نمی‌رسد. رابطهٔ سفارش با مشتری را مستقیم ثبت کنید تا هر سفارش، پیش از پرداخت هم مشتری مشخصی داشته باشد.

شهر فروشگاه روی هر سفارش کپی می‌شود و پس از جابه‌جایی فروشگاه دو پاسخ به دست می‌آید. چه چیزی را بررسی می‌کنید؟

حلقهٔ افزونه. اگر سؤال دربارهٔ شهر فعلی فروشگاه است، آن را از مسیر سفارش ← فروشگاه ← شهر بخوانید. «شهر در زمان ثبت سفارش» یک واقعیت تاریخی مستقل است و می‌تواند جداگانه ثبت شود.